Amsterdam pakte flink uit met WorldPride. Tal van feesten, optredens, marsen, talks en andere evenementen waren er te bezoeken. En niet te vergeten: tentoonstellingen. Meer dan ooit stond Pride dit jaar óók in het teken van terug- en vooruitblikken, van onderwijzen en bewustzijn creëren.
Zelf probeerde ik dat eveneens met de expositie Queer Amsterdam: Toen, Nu en Straks, die ik samen met fotograaf Martijn Gijsbertsen en directeur van Stichting Human Focus Sebastiaan Kes opzette. Hierin portretteren we twaalf Amsterdammers van uiteenlopende genders, leeftijden en achtergronden die vertellen hoe het is om queer te zijn in de hoofdstad anno 2026. Een tijd waarin Amsterdam nog steeds geldt als toevluchtsoord voor mensen die zichzelf in hun thuisregio niet kunnen zijn, maar waarin de acceptatie van queer personen ook drastisch terugloopt. Wat doet dat met het gevoel van vrijheid en veiligheid in de stad?
Nou klinkt het misschien als verkapte reclame dat ik het hier over mijn eigen expo heb, maar ik vind het dan ook echt heel belangrijk dat die door zoveel mogelijk mensen bezocht wordt. Want dan bereiken de mooie, urgente en soms ontroerende verhalen van de geportretteerden óók zoveel mogelijk mensen - en is de kans groter dat we net die homofobe buurman of transfobe tante de ogen kunnen openen.
Bovendien: Queer Amsterdam: Toen, Nu en Straks is gratis toegankelijk. De expo is te zien in Stadsloket Centrum van Gemeente Amsterdam. Je kunt er dus zo binnenlopen, binnen de reguliere openingstijden. Dat kan nog tot en met 30 september.
Er zijn in de stad nog veel meer prachtige en belangrijke tentoonstellingen over de lhbtq+-gemeenschap die voorlopig nog te zien zijn, sommige zelfs tot in het volgende jaar. Ik zet ze voor je op een rijtje.
Liefde op de Grachten – 30 Jaar Canal Parade | Grachtenmuseum
t/m 27 september
De Canal Parade is sinds de eerste editie in 1996 uitgegroeid tot een begrip: waar in de meeste steden Pride-optochten op straat plaatsvinden, koos Amsterdam voor zijn iconische grachten. Destijds deden er ruim 45 boten mee, dat zijn er nu 80. En dat terwijl de Canal Parade eigenlijk maar drie keer plaats zou vinden. Het Grachtenmuseum vestigt tot eind september de aandacht op de ontwikkeling van deze kleurrijke combinatie van viering en protest.
Queer Amsterdam, de Roze Stad | Nieuwe Kerk
t/m 4 april 2027
Deze tentoonstelling neemt je mee door vier eeuwen aan queer geschiedenis (letten jullie op, knorrige conservatieven die denken dat queer zijn een moderne uitvinding is?). Te zien zijn onder meer een ondertrouwakte uit 1632 - een kleine vierhonderd jaar voordat het huwelijk werd opengesteld voor mensen van gelijk geslacht - en een dagboek van een tiener uit 1941 die intersekse was. Natuurlijk komen ook hoogte- en dieptepunten als de oprichting van het COC, de aidsepidemie en de Gay Games van 1998 voorbij.
Beautiful Creatures | Melkweg Expo
t/m 20 september
Honderden snapshots die alle muren van Melkweg Expo bedekken: fotograaf Peter van der Wal toont met Beautiful Creatures de veelzijdigheid, eigenzinnigheid en vooral vrijheid van het queer nachtleven. Overigens niet alleen dat van Amsterdam. Van der Wal - beter bekend als The Sinful Son - fotografeerde ook artiesten, bezoekers en performers op feesten in Berlijn en Londen. Zijn werk is eveneens verzameld in een fotoboek met dezelfde titel.
LGBT History Tour | Amsterdam-Centrum
Elk weekend, het hele jaar door
Voor Henk B. de Vries, die bezoekers al tien jaar meeneemt op zijn LGBT History Tour dwars door het centrum van Amsterdam, is Pride logischerwijs de drukste tijd van het jaar. Dat betekent mooi dat hij hierna weer meer ruimte heeft voor aanmeldingen. Verwacht in zijn groepen zowel toeristen en dagjesmensen als ras-Amsterdammers. De tour doet iconische plekken aan als het Homomonument en Café ’t Mandje, in 1927 het eerste homocafé van de stad.
Wunderkind | Huis Marseille
t/m 18 oktober
Interdisciplinair kunstenaar Martine Gutierrez onderzoekt identiteit in deze expositie, een zoektocht waarmee ze eerder hoge ogen gooide tijdens de Biënnale van Venetië. Gutierrez speelde als kind al met de verwachtingen die bij gender komen kijken en sommige hier tentoongestelde werken gaan dan ook terug naar die kindertijd.
I Exist! (Jasper Groen) & On Hold (Prins de Vos) | Bunk Hotel Amsterdam
t/m 27 augustus
Fotografen Prins de Vos en Jasper Groen maakten beiden een indrukwekkende fotoserie over trans en non-binaire personen en die zijn nu gelijktijdig te bezoeken. Waar Groen focust op personen uit Kenia, Rusland en Colombia die geen toegang hebben tot de juiste gezondheidszorg, zoekt De Vos het dichter bij huis en maakt die onder meer de pijnlijke wachtlijsten voor trans mensen in Nederland invoelbaar. Diens foto van de jonge trans man Mika won vorig jaar de World Press Photo Award.
Unbound Pride | Black Body-winkel (Kerkstraat 173)
t/m 31 oktober
Een tentoonstelling van fotografen Anton de Bruin en Rik van Loenhout, die samen de fetisjwereld onderzoeken. Niet alleen tonen ze aan hoe verschillende fetisjes eruit kunnen zien, maar ook hoe de fetisjwereld een essentieel onderdeel van Pride en allesbehalve discriminerend is.
Rainbow Pride | NDSM Fuse
t/m 30 augustus
Een expo rond de regenboogvlag mag natuurlijk niet missen. De Pride-vlag vormt het startpunt van een ontdekkingstocht naar verbinding en acceptatie, en de moeilijkheden die daarbij komen kijken. Verschillende kunstenaars werpen een blik op wat de kleuren voor hen betekenen.
Love Lives Here | De Hallen
t/m 25 augustus
Aan het hoge plafond van de passage van De Hallen in Amsterdam Oud-West hangt steevast een mooie fotografiecollectie. Deze zomer is dat er een van Laurien Riha, die zeven oudere en jongere queer koppels vastlegde. Onder hen ook Gert en Dolf, die op 1 april 2001 een van de eerste stellen van gelijk geslacht wereldwijd waren die elkaar hier in de stad het jawoord gaven.
Queer Radiance, In Common Light | Tollenstraat, buiten naast De Hallen
t/m 4 september en op toekomstige locaties t/m mei 2027
Iets verderop, buiten De Hallen op de Tollenstraat, vind je nog meer prachtige queer fotografie. In dit geval gaat het om de twaalf fotografen die zijn geselecteerd voor de jaarlijkse tentoonstelling van Pride Photo. Hun werk zal de komende maanden op verschillende plekken in Nederland te bewonderen zijn, dus na 4 september kun je het elders nog bekijken - helaas is nog niet aangekondigd waar.
Ons Geloof is Liefde | Luther Museum
t/m 11 oktober
Religie en seksualiteit gaan lang niet altijd goed samen, maar het Luther Museum laat zien dat het ook anders kan. Binnen de lutherse kerk is de lhbtq+-gemeenschap al lange tijd welkom en deze tentoonstelling toont hoe dat er uitzag én uitziet. Er is archiefmateriaal, maar fotograaf Jesse van den Berg portretteerde daarnaast ook tien hedendaagse queer lutheranen. Tot slot is er aandacht voor de vele lhbtq+ dominees die actief zijn bij de kerk.
Drag in Amsterdam | Stadsarchief Amsterdam
t/m 1 november
Dragcultuur is diverser dan je denkt. En gaat verder terug dan je denkt. Dat laat deze expo goed zien. Drag in Amsterdam kijkt niet alleen naar de nieuwste generatie jonge drag-artiesten, maar gaat helemaal terug tot aan het zeventiende-eeuwse theater. Verder komen Amsterdamse begrippen als Hartjesdag, Superball en de Drag Olympics voorbij.
Claim Your Space - Hellun Zelluf | Schatkamer, Stadsarchief Amsterdam
t/m 27 september
Een aanvulling op Drag in Amsterdam vind je in de Schatkamer van het Stadsarchief, samengesteld door drag-artiest Hellun Zelluf en haar dragfamilie. Daarbij staat Stichting Hellun Zelluf in de spotlight, die in de jaren 90 een belangrijke rol speelde in de strijd tegen hiv en aids: met benefietshows en de nodige humor gaf de groep voorlichting over veilige seks.
A Queer Gaze | OBA Oosterdok
t/m 27 augustus
In haar begin dit jaar verschenen fotoboek A Queer Gaze wierp fotograaf Marian Bakker al voordat Pride losbarstte een blik over de schouder. Twee decennia lang volgde zij de lhbtq+-gemeenschap, in een tijd vóór social media. Die beelden uit de 80s en 90s zijn in deze tentoonstelling aangevuld met documentatie uit het archief van IHLIA, Nederlands grootste lhbtq+-erfgoedorganisatie.
Walk of Pride Amsterdam | tussen Dam en Westermarkt
Geen einddatum
Op deze route van de Dam naar de Westermarkt vind je ruim vijftig tegels met daarop namen van nationale en internationale lhbtq+-helden die van groot belang zijn geweest in de emancipatiestrijd. De route, die later zal worden uitgebreid, is niet lukraak gekozen. Op de Dam werden homoseksuele mannen ooit terechtgesteld en rond het Koninklijk Paleis werd vroeger gecruist, toen dat nog strafbaar was. En op de Westermarkt ligt het befaamde Homomonument.
