Cultuur

Ik dacht dat Pokémon passé was. Toen telde een vreemde €6.800 voor me uit

Een map met jeugdkaarten, twee vergeten promokaarten uit Japan en een jaar op Nederlandse kaartbeurzen. Over een kinderspel dat een markt werd, met taxateurs, keurmeesters en heel veel contant geld.

Hij ritst zijn heuptasje open en haalt er een dikke stapel biljetten uit. We tellen het geld uit op de vitrine, in stapels van duizend euro. Om ons heen gaat de beurs gewoon door: muziek, kleurrijke banners, honderden tafels vol kaarten. € 6.800 voor twee Pokémonkaarten die ik in 2017 in Japan bij een paar boosterpacks kreeg en daarna vergat. Iets meer dan een jaar eerder dacht ik nog dat Pokémon verleden tijd was.

Eerst sleeve, dan toploader

Het begint op een borrel met een afbeelding op de achtergrond van de telefoon van een collega. Gengar, een paarse geest met een brede grijns, een Pokémon die ik herken uit mijn jeugd. Ik zeg er iets over en hij veert op. “Het is bizar, man. Mijn oude kaarten zijn blijkbaar echt geld waard. We moeten eens samen naar een beurs.”

Thuis trek ik de la open waar mijn oude verzamelmappen liggen. Ik was zeven toen ik mijn eerste Game Boy kreeg, met het spel Pokémon Blue. Op de doos stond de Pokémon Blastoise, een schildpad met twee waterkanonnen op zijn schild. Ik was die zomer niet van mijn Game Boy af te slaan. Het schooljaar daarna was de speelplaats onherkenbaar. Elke pauze draaide maar om één ding: Pokémonkaarten ruilen. Van mijn moeder kreeg ik één keer een pakje Pokémonkaarten. Er zat een Blastoise in. Later kocht ik met de volledige inhoud van mijn spaarvarken een Charizard, de kaart die iedereen wilde hebben, van een jongen uit een hogere klas. Ik gaf hem aan mijn beste vriend om veilig te bewaren. Ik heb die kaart nooit meer teruggezien.

Ik ben wel sentimenteel. Maar als iemand een mooi bedrag over heeft voor mijn oude kaarten, zeg ik geen nee.

In september 2025 lopen we een beurs binnen. Ik had een gymzaal verwacht met een tiental klaptafels. Ik sta in een complete conventie: lichten, banners, muziek, animatie en honderden tafels vol nieuwe en oude kaarten. Bij elke tafel herken ik kaarten uit mijn eigen mappen. € 15 voor deze. € 150 voor die.

De standhouders bewaren hun kaarten in harde plastic hoesjes, zie ik. Ik koop een doosje en begin in de kantine mijn kaarten over te zetten. Ik ben nog maar net bezig als ik merk dat twee mannen aan het tafeltje naast ons naar me zitten te kijken.

“Wat doe jij nou?”

“Mijn kaarten beschermen.”

“Toch niet meteen in een toploader? Dan krijg je krassen. Er moet eerst een sleeve omheen.” Hij haalt een pakje zachte plastic hoesjes uit zijn jaszak en schuift het naar me toe. “Beloof het me. Eerst sleeve, dan toploader.”

Ik knik.

Dan ziet hij wat er in mijn map zit. “Is dat Team Rocket? Eerste editie? Heb je Dark Blastoise?” Natuurlijk heb ik ’m. “Mijn favoriet,” zegt hij. “De mijne ook.” Binnen een minuut ben ik van beginneling gepromoveerd tot iemand met “een vette verzameling”.

Mijn 1st Edition Dark Blastoise

Dit is iets voor Jori

Mijn collega verkoopt aan een van de tafels een deel van zijn kaarten. Ik laat mijn map ook zien. De man achter de tafel bladert even en roept meteen iemand anders erbij. “Eerste editie, vintage. Dit is te bijzonder voor mij. Dit is iets voor Jori.”

Jori blijkt een vriendelijke man die me rustig uitlegt hoe deze wereld werkt. Standhouders betalen voor hun tafel en voor het recht om te verkopen. Wie zoals ik kaarten komt aanbieden, krijgt gewoonlijk 70 tot 80 procent van de marktwaarde. Die marktwaarde bepaalt hij zoals een taxateur een huis waardeert: de staat van de kaart, recente verkopen van exact dezelfde kaart en wat er op dit moment online te koop staat. Omdat hij zelden eerste editie Team Rocket ziet, biedt hij me 85 procent. Hij gaat kaart voor kaart door mijn map. “Allemaal excellent of beter, hoor.” Het duurt even. Dan draait hij zijn telefoon naar me toe. Op de rekenmachine staat € 1.200. Dat is de marktwaarde, dus hij kan me € 1.020 contant geven. Of ik akkoord ben.

Hell yeah, ik ben akkoord.

Oma weet het nog

Thuis blijft het door mijn hoofd spoken. Wat een wereld. Dan herinner ik me iets. In 2017 was ik in Japan en kocht ik uit nostalgie in een Pokémon Center een paar pakjes Pokémonkaarten. Er liep een actie: bij vijf pakjes mocht je een promokaart kiezen uit een reeks van acht, allemaal met de Pokémon Eevee in een poncho van een van zijn evoluties. In het spel kunnen Pokémon evolueren naar een sterkere vorm, en Eevee heeft acht vormen om uit te kiezen. Ik ging naar huis met twee: Eevee in een Flareon-poncho en Eevee in een Jolteon-poncho. Ik heb ze in een boek gelegd, zodat ze heelhuids thuiskwamen.

Maar waar is dat boek?

Ik bel mijn oma. Ze hoeft er niet over na te denken. “Boven, op je kamer. In de rechtse la van je bureau. Precies zoals je het hebt achtergelaten.” Bij mijn volgende bezoek trek ik de la open. Het boek ligt er. De kaarten zitten erin.

De gok

Op de volgende beurzen probeer ik ze te verkopen, met mijn collega als vaste reisgenoot. Niemand hapt. Kopers draaien de kaarten om en om en durven het niet aan. Bij dit soort kaarten is een perfect exemplaar een veelvoud waard van een exemplaar met één klein krasje, en met het blote oog zie je dat verschil nauwelijks.

Een verkoper geeft me een tip: stuur ze naar PSA. Dat Amerikaanse bedrijf beoordeelt kaarten op een schaal van 1 tot en met 10 en sluit ze daarna op in een verzegelde plastic houder die je niet meer open krijgt. Kopers vinden dat prettig. Ze weten precies wat ze kopen, zonder de kaart zelf te hoeven keuren.

Volgens hem worden mijn kaarten een 9 of een 10. Een 10 betekent een mooie winst. Een 9 betekent verlies. Ik waag de gok.

Dan begint het wachten, want ik ben bepaald niet de enige met dit idee. In 2025 beoordeelde PSA meer dan 19 miljoen kaarten, een record, en bouwde zo’n achterstand op dat het in juni 2026 zijn goedkoopste service tijdelijk stillegde. Mijn twee Eevees doen er ruim een half jaar over.

Als ze terugkomen, staat er op allebei een 10. In de tussentijd is de marktwaarde flink gestegen. Dan komt de rekening: € 700. PSA rekent per prijsklasse, op basis van wat een kaart waard is. Blijkt je kaart na de keuring meer waard dan je klasse toelaat, dan betaal je bij voor een duurdere. Hoe beter je kaart, hoe meer je de keurder betaalt. Ook PSA verdient mee aan mijn geluk.

Zes maanden in de vitrine

Twee PSA 10’s. Nu nog een koper. Bij een standhouder krijg ik hooguit 85 procent van de marktwaarde, en bij deze bedragen is 15 procent een flinke hap. Dus ik bel Jori. Hij staat elke week op een beurs en wil mijn kaarten wel in zijn vitrine leggen. Er gaat een half jaar voorbij. Geen koper.

Achteraf is dat misschien de belangrijkste les van het hele avontuur. Op papier was ik duizenden euro’s rijker. In werkelijkheid lagen er twee plastic blokjes in de vitrine van een aardige man, zonder enig idee wanneer daar geld uit zou komen.

6.800 en we hebben een deal

Op een dag besluiten mijn collega en ik spontaan weer eens naar een beurs te gaan. Jori staat er met een tafel. Mijn kaarten liggen in zijn vitrine en hij is in gesprek met een groepje mannen. Ik loop langzaam langs.

“De vraagprijs is zevenduizend.”

“Ik kan maximaal 6.500 doen.”

“Zevenduizend is de prijs. Ze stijgen hard. Lager kan ik niet.”

“6.700.”

Ik voel de adrenaline opkomen en stap ertussen. De koper houdt me zijn iPhone voor: ze verkochten recent voor € 6.700.

Twee seconden denk ik na. Met dat bedrag ben ik blij. Deze kaarten kreeg ik in 2017 cadeau bij een paar pakjes. Maar ik wil weten of ik in één zin honderd euro extra kan verdienen.

“6.800 en we hebben een deal.”

Hij schudt mijn hand en ritst zijn heuptasje open. We tellen het geld uit op de vitrine, in stapels van duizend. Als we klaar zijn, ligt er één stapel te veel. Ik schuif hem duizend euro terug over het glas. Hij grijnst. “Oeps.”

Een plaatje op een stuk karton

Hoe kom je terecht in een wereld waarin volwassenen duizenden euro’s uitgeven aan een plaatje op een stuk karton?

Een deel van het antwoord is nostalgie met een salaris. Pokémon bestaat dit jaar dertig jaar. De kinderen die eind jaren negentig op het schoolplein ruilden, hebben nu een baan en geld om uit te geven. Wat ze toen niet konden betalen, kunnen ze nu wel.

Het andere deel is schaarste. The Pokémon Company heeft inmiddels meer dan 85 miljard kaarten gedrukt, waarvan zo’n 10 miljard in het afgelopen jaar. Maar een foutloos exemplaar van een populaire kaart uit een oude set of een beperkte actie, dat zie je niet vaak. Daar komt de keurmeester in beeld.

PSA verandert een kwetsbaar stukje karton in een gestandaardiseerd product. Een PSA 10 is een PSA 10, in Amsterdam, in Tokio en in Los Angeles. Een koper in Tokio kan een kaart in Amsterdam kopen op basis van een label en een foto. Zodra prijzen vergelijkbaar zijn, ontstaat er een markt. En zodra er een markt is, volgen de financiële producten. Platforms als Courtyard en Fanatics bewaren beoordeelde kaarten in een kluis en verkopen het eigendom ervan digitaal. Je kunt zo een kaart kopen en verkopen zonder hem ooit vast te houden.

Is het dan een belegging? Ik heb er geld aan verdiend, maar mijn eigen jaar laat zien waar het schuurt. Een handelaar koopt in voor 70 tot 85 procent van de marktwaarde. De keuring kostte me € 700 en ruim een half jaar. Het verschil tussen een 9 en een 10 is het verschil tussen winst en verlies. Daarna lagen de kaarten zes maanden onverkocht in een vitrine. Een kaart keert geen dividend uit. De prijs is precies zo hoog als wat de volgende koper ervoor wil betalen. Op die dag was dat € 6.800. Of dat volgend jaar meer of minder is, weet niemand.

Mijn Team Rocket-kaarten zitten inmiddels in de map van iemand anders. Ergens ligt mijn Dark Blastoise. Soms denk ik nog aan die € 1.020. Op de dag zelf voelde het als gevonden geld. Sindsdien is de markt hard gestegen, en ik weet nu wat ik toen niet wist. “Allemaal excellent of beter,” zei Jori. Een 9 op het label had ze al flink meer waard gemaakt. Een 10 maakt van één kaart al snel duizenden euro’s.

Wat ze vandaag waard zijn, zoek ik bewust niet op. Sommige vragen laat je beter in de la liggen.

Meer zoals dit