De toonaangevende modetrend voor de herfst/wintercollectie van 2026: leer. Dit is opmerkelijk, aangezien er ook veel negatieve publiciteit is over het materiaal. De dieren zouden eronder lijden en leerlooien is slecht voor het milieu, zeggen verschillende mensen. Tegelijkertijd wordt leer steeds populairder. Zo bracht UGG onlangs een leren schoenencollectie uit in samenwerking met Willy Chavarria en omarmt ook Gucci onder Demna volop leren kleding.
Waarom geven modeontwerpers nog altijd de voorkeur aan leer boven vegan alternatieven, die door velen als een 'ethisch verantwoorde’ en ‘groenere keuze' worden beschouwd? GQ spreekt Jérôme Dreyfuss, Marie Bernadette Woehrl, Christian Heikoop van het label Maeden en Arden Aykaz van het label ARMA over waarom zij leer blijven gebruiken.
Jérôme Dreyfuss: ‘Er is veel misinformatie over leer’
Modeontwerper Jérôme Dreyfuss werkt al meer dan twintig jaar met leer. In 2025 opende hij een gelijknamige winkel in Amsterdam, waar hij tassen en leren accessoires verkoopt. Hij vertelt: "Het is belangrijk om te weten waar leer vandaan komt. Het is een bijproduct van de slacht. Jaarlijks komt er zeventien miljoen vierkante meter leer vrij uit de vleesindustrie. Ik vraag me dan af: wat doen we daarmee? Gooien we het weg of gebruiken we het om kleding en accessoires te maken?"
Wanneer hij over leeralternatieven zoals 'vegan leer' hoort, moet hij lachen. "Leer is juist een van de weinige materialen die niet speciaal voor de mode worden geproduceerd. Vraag eens aan merken die geen leer gebruiken waarom. Dan luidt het antwoord van de klantenservice: 'We beschermen de natuur.' Daarna organiseren deze merken conferenties in New York en Milaan waarbij ze soms met een privéjet invliegen om over natuurbescherming te praten. Ik stoor me hier mateloos aan. Ze beweren dat ze duurzaam zijn, maar maken allerlei materialen die van nature niet bestaan. Daarmee creëren ze een compleet nieuwe industrie. Dit is enorm vervuilend en verbruikt veel energie. En waarvoor? Voor mode.
We zouden geen materialen moeten produceren die juist méér vervuiling veroorzaken. Er zijn mensen die klagen dat je leren schoenen draagt, terwijl ze zelf schoenen van plastic dragen. Dan vraag ik me weer af: wat veroorzaakt nu eigenlijk de meeste vervuiling? Waar komt plastic vandaan? Gewoon uit aardolie."
Er is veel misinformatie over dit onderwerp, beargumenteert Jérôme. "De huid beslaat slechts vijf procent van de totale marktwaarde van een dier. Geen enkele veehouder zou zijn koe of lam slachten als hij er slechts vijf procent van de marktwaarde voor terugkrijgt. Het belangrijkste is dat we heel zorgvuldig moeten zijn met de herkomst van het leer. Als je leer gebruikt van runderen uit Zuid-Amerika, draag je bij aan de ontbossing van het Amazonegebied. Dat is voor mijn merk absoluut onaanvaardbaar." Jérôme Dreyfuss gebruikt uitsluitend leer dat afkomstig is uit Europa, met Frankrijk en Italië als voornaamste herkomstlanden.
Marie Bernadette Woehrl: 'Ik wil het materiaal zo veel mogelijk respecteren'
Marie Bernadette Woehrl richtte haar gelijknamige merk op in 2023. Ze maakt leren tassen en accessoires in haar atelier in Antwerpen. Ze legt uit waarom zij leer gebruikt. "Veel nieuwe materialen verschijnen en verdwijnen weer snel van de markt - zoals kunststoffen en imitatieleer. De constante golf van nieuwe materialen en trends is op den duur onbevredigend. Als ik over een alternatief materiaal hoor dat maar drie tot vijf jaar mooi blijft, verlies ik mijn interesse. Ik ontwerp liever met iets dat lang meegaat. Leer heeft praktische voordelen. Het is duurzaam en kan wel tegen een stootje. Je kunt het elke dag gebruiken zonder dat het zijn waarde of aantrekkingskracht verliest. Je kunt leren voorwerpen ook repareren. Dit zijn enkele redenen waarom leer al duizenden jaren door mensen wordt gebruikt.”
Ze legt uit dat de menselijke geschiedenis onlosmakelijk met het gebruik van leer is verweven. "De mensheid gebruikt al sinds het stenen tijdperk de huiden van dieren. Maar het echte looiproces, waarbij huiden chemisch tot leer worden omgezet, ontstond pas bij de oude beschavingen. In Egypte, Sumerië en Mesopotamië werden de eerste soorten leer geproduceerd om tassen te maken waarin iemands bezittingen, gereedschap of voedsel werden vervoerd. Naast tassen werd leer voor bijna alles gebruikt: denk hierbij aan het maken van boten en harnassen, evenals tuig, kleding, schoenen en onderkomens.
Als je hoogwaardig leer wilt herkennen, gebruik dan je neus, adviseert de ontwerpster. “De geur zegt veel over de kwaliteit en de manier waarop het leer is verwerkt. Als leer een sterke, industriële geur heeft, is het vaak chroomgelooid of op een andere manier intensief behandeld en afgewerkt. Plantaardig gelooid leer ruikt vaak natuurlijk, naar het bos of mos. Dit komt doordat het proces geen zware industriële behandelingen met schadelijke stoffen zoals chroom omvat. Bij plantaardig looien worden looistoffen gebruikt die afkomstig zijn van boomschors. Dat proces duurt langer en is duurder, maar levert leer op met een natuurlijk karakter. Chroomlooien is een relatief moderne uitvinding en wordt tegenwoordig gebruikt voor het overgrote deel van het commerciële leer.
Marie werkt met plantaardig gelooid volnerfleer. "Ik vind het geweldig dat je de oneffenheden en texturen van de oorspronkelijke huid nog steeds kunt zien en voelen.”
Niets gaat verloren in het atelier Marie Bernadette Woehrl. “Ik probeer het materiaal bewust te gebruiken en het maximale uit elke huid te halen. Zo gebruik ik de restjes bijvoorbeeld om kleine bloemetjes en kortere franjes te maken. Ik wil elk deel van de huid benutten en het materiaal zo veel mogelijk respecteren.”
Arden Aykaz (ARMA): ‘leer biedt variatie’
Arden Aykaz, Co-CEO van het Nederlandse leermerk ARMA (wat letterlijk uitrusting betekent in het Latijns), deelt: “Het fijne van werken met leer is de enorme variatie. De mogelijkheden die je hebt zijn eindeloos. Dat maakt het voor ons ook erg prettig om ermee te werken. Het afgelopen seizoen verkochten we voornamelijk suède. Dit seizoen bieden we een veel breder scala aan leersoorten aan. We proberen elke collectie weer tot nieuwe soorten kwaliteitsleer te komen.”
Een nadeel dat Arden ziet, is het weer. “Wij zijn seizoensgebonden. Je gaat geen suède jas dragen als het regent – suède is niet bepaald het meest waterbestendige product. En natuurlijk worden leren jassen in de zomermaanden niet zo vaak gedragen.” Ook biedt het merk een kleiner assortiment voor mannen aan. “Voor dames maken we diverse broeken, rokken en jurken. Maar bij heren ben je gebonden aan bepaalde kledingvoorschriften. Een man draagt vaak een jasje of een overhemd. Leren broeken voor mannen worden niet veel gedragen. Zelf draag ik wel eens een leren broek. Je kunt het prima combineren.
Het is niet voor niets dat leer veel gebruikt wordt door motorrijders: het is een degelijk, sterk en veilig product. Bovendien gaat leer lang mee en kan het van generatie op generatie doorgegeven worden.”
Christian Heikoop (Maeden) blijft innoveren
Ook Christian Heikoop, creatief directeur van Maeden, werkt het liefste met leer. Hij legt uit waarom: "Je kunt allerlei eigenschappen beïnvloeden: de verfijning, de soepelheid, de flexibiliteit en de kwaliteit. Je kunt bijvoorbeeld een stevige leersoort maken die tegelijkertijd heel licht is. Die eigenschappen kun je vervolgens verwerken in een tas of een ander product. Zo kun je voortdurend blijven innoveren.
We hebben bijvoorbeeld een gebreide leren tas ontwikkeld waarbij we het leer eerst in heel dunne lagen splitsen. Vervolgens rollen we het op en verwerken we het op een breimachine tot een tas. Het is een ontzettend veelzijdig materiaal dat er bovendien luxueus uitziet. Het heeft echt een hoogwaardige uitstraling.”
Christian legt het proces uit: "Het begint met een onbewerkte huid. Die wordt eerst gereinigd, ontdaan van de pigmenten en gelooid. Net als bij mensen is de huid niet gelijkmatig gepigmenteerd. Door deze te neutraliseren, creëer je een egaal canvas. Dat noemen we wet-blue. Vervolgens kun je het materiaal bewerken. Ik kijk altijd samen met de leerlooierijen naar wat we nodig hebben: hoe dik moet het leer zijn? Hoe moet het aanvoelen en hoe kunnen we de juiste kleur opbouwen? Zo ontwikkelen we een materiaal met veel aandacht voor ieder detail." Leer is onderdeel van de Nederlandse geschiedenis, zegt Christian. "Toevallig ben ik net verhuisd naar de Looiersgracht in Amsterdam. Die gracht heet niet voor niets zo: daar werd vroeger leer gelooid. Ook de Jordaan was een belangrijk gebied voor leerlooiers. In de straatnamen zie je dat verleden terug. Je hebt bijvoorbeeld ook de Huidenstraat. Ze verwijzen allemaal naar de leerindustrie en het looiproces. Leer zit dus in het DNA van Nederland."
Christian lanceerde Maeden in april 2022. In juni 2024 won hij de prestigieuze ANDAM Accessories Prize in Parijs. Hij ontving deze modeprijs vanwege de innovatieve benadering op het gebied van leerbewerking, techniek en duurzaamheid.
