Dit verhaal bevat belangrijke spoilers voor Spider-Man: Brand New Day, inclusief een bespreking van het einde.
Achteraf bekeken is het eigenlijk helemaal niet verrassend dat Spider-Man: Brand New Day tijdens zijn openingsweekend zo'n astronomische opbrengst heeft gehaald. Met wereldwijd 927 miljoen dollar (omgerekend 811,29 miljoen euro) is alleen Avengers: Endgame ooit sterker van start gegaan.
Laten we eerlijk zijn: Spider-Man blijft simpelweg de koning onder de superhelden. Superheldenmoeheid bestaat absoluut – Marvel heeft de afgelopen jaren genoeg teleurstellingen gekend om dat te bewijzen – maar op de populairste spinnenheld ter wereld lijkt die regel nauwelijks van toepassing. Ook al is Peter Parker inmiddels al lang de tienerjaren ontgroeid.
Daar komt nog bij dat Spider-Man: No Way Home eindigde met een van de sterkste cliffhangers uit de Marvel-reeks. Door de spreuk van Doctor Strange vergat iedereen wie Peter Parker was, inclusief zijn beste vrienden. Die reset bracht Spider-Man terug naar zijn wortels als straatheld, maar verhoogde tegelijkertijd de emotionele inzet enorm. Vijf jaar lang moesten fans wachten op het antwoord. Geen wonder dat de bioscooprijen eindeloos leken.
Wanneer Peter eindelijk aan MJ vertelt dat ze vóór de geheugenspreuk een relatie hadden, volgt er geen romantische hereniging, omdat MJ zich niets herinnert. Integendeel. Ze confronteert hem met een pijnlijke waarheid: doordat Peter volledig uit haar herinneringen is verdwenen, voelt ze niets voor hem. Vanuit haar perspectief is ze ook nooit verliefd op hem geweest.
Dat is verdrietig, maar uiteindelijk veel bevredigender dan het alternatief. Als MJ haar herinneringen gewoon terug had gekregen, zou het offer van Peter aan het einde van No Way Home grotendeels betekenisloos zijn geweest. Juist het verlies en de eenzaamheid vormen de emotionele kern van Brand New Day.
Tenminste, zo lijkt het. Tot aan het slotmoment van de film. Sommige kijkers zien die als bewust dubbelzinnig, maar daar lijkt eigenlijk weinig aanleiding voor te zijn.
Net als in andere films van het Marvel Cinematic Universe, eindigt ook deze film met een spectaculaire strijd. Spider-Man vecht tegen de geheime ninjagroep The Hand en probeert tegelijkertijd Jean Grey (gespeeld door Sadie Sink) te redden. Strips kunnen soms heerlijk bizar zijn. Verteerd door het verdriet om haar overleden zus heeft zij de halve stad New York opgesloten in een gigantische bol van fonkelende telepathische energie.
Peter weet haar uiteindelijk over te halen iedereen vrij te laten, al krijgt hij daarvoor wel een sluipschutterskogel van The Punisher (Jon Bernthal) te verduren. Vervolgens reist Jean per bus, vermoedelijk naar een bekende school in New York voor zeer begaafde jeugd. Peter ontsnapt ternauwernood aan de dood en hervat zijn anonieme bestaan.
Dan volgt de allerlaatste scène.
Peter loopt zijn favoriete buurtwinkel binnen en ziet daar Ned (Jacob Batalon). Eerder in de film had hij zich opnieuw aan hem voorgesteld als een buurman die dol is op bloemen. Later brachten ze ook tijd door. Peter droeg toen Spider-Man's pak, maar zijn ware identiteit bleef altijd verborgen.
Nu zet hij een stap verder.
Hij gaat naar Ned toe. Die kijkt hem eerst verbaasd aan. Vervolgens maakt Peter hun oude geheime handdruk voor beste vrienden. Tot Peters verbazing reageert Ned vanzelf, alsof zijn lichaam zich dingen herinnert die zijn geheugen kwijt is.
Op dat moment lijkt er iets diep in hem los te komen, alsof ergens in zijn hoofd een deur opengaat.
"Peter," zegt hij, zichtbaar geschokt.
Peter glimlacht breed.
Aftiteling.
Dat moment kan op twee manieren worden uitgelegd. Of Ned beseft ineens dat die mysterieuze buurman dezelfde Spider-Man is die hij eerder ontmoette – MJ noemde Peter immers eerder in zijn bijzijn bij naam. Of, en dat lijkt veel waarschijnlijker, de spreuk is verbroken en Ned herinnert zich eindelijk weer wie zijn beste vriend werkelijk is.
En met "veel waarschijnlijker" bedoel ik eigenlijk: vrijwel zeker. De film doet namelijk opvallend weinig moeite om daar twijfel over te zaaien. (Mijn redacteur is het overigens niet met me eens. Maar hij heeft – net als ongeveer iedereen op internet – ongelijk.)
Kijk de scène nog eens terug. De blik op Neds gezicht is niet die van iemand die net ontdekt wie zijn favoriete superheld werkelijk is. Het is de blik van iemand bij wie ineens een veel diepere herinnering terugkeert. Alsof hij in één klap zijn beste vriend terugziet, de jongen die jarenlang volledig uit zijn geheugen was gewist.
Wie nog meer bewijs wil, hoeft alleen maar naar die handdruk te kijken. Die suggereert op zijn minst dat ergens in Neds onderbewustzijn nog een herinnering aan Peter aanwezig was. Misschien was juist dat het zetje waardoor alles weer op zijn plaats viel.
Over de vraag waarom Neds geheugen juist op dat moment terugkomt, circuleren inmiddels volop theorieën op TikTok. Sommigen geloven dat Jeans telepathische kracht de hersenen van de hoofdpersonen beïnvloedde, waardoor zij zich Peter weer konden herinneren. Alsof iemand eindelijk de sleutel omdraaide.
Er zijn meer aanwijzingen die die theorie ondersteunen. Aan het begin van de film probeert de Hulk Spider-Man te wurgen, nadat Jean in de geest van Bruce Banner is binnengedrongen. Pas wanneer Peter roept dat hij "een vriend" is, houdt Hulk in. Dat kan natuurlijk zijn woede temperen, maar het kan evengoed betekenen dat er ergens nog een diepere herinnering aan hun verleden aanwezig is.
En tegen het einde van Brand New Day zie je MJ nadrukkelijk de Black Dahlia-ketting vasthouden die Peter haar in Far From Home gaf. Alsof ze voelt dat het sieraad iets voor haar betekent, ook al weet ze niet meer waarom. Ze begint de puzzelstukjes langzaam weer met elkaar te verbinden.
Eerlijk gezegd hoop ik dat ik ongelijk heb. Het zou een nogal makkelijke uitweg zijn als iedereen zijn herinneringen terugkrijgt en Spider-Man 5 vervolgens gewoon weer met een schone lei kan beginnen.
Maar goed. Als Marvel zijn eigen tempo aanhoudt, weten we het over een jaar of vijf.
Dit artikel verscheen eerder op GQ.uk.
