Het nieuwste advies van de Gezondheidsraad maakt nog maar eens duidelijk dat geen alcohol drinken de gezondste keuze is en adviseerde de overheid om alcohol minder vanzelfsprekend te maken. Het nieuws past in een bredere ontwikkeling: steeds meer Nederlanders kiezen ervoor om minder te drinken. Niet omdat ze zich volledig willen bekeren tot een alcoholvrij bestaan, maar omdat ze fitter willen opstaan, beter willen slapen of simpelweg bewuster met hun gezondheid omgaan.
Toch blijkt de grootste uitdaging vaak niet het laten staan van een glas wijn, maar de vraag die daarna volgt: hoe blijf je onderdeel van de borrel als jij niet drinkt?
Meer keuze dan ooit
Volgens alcoholvrijexpert Mariëlle Timmermans ligt precies daar de grootste verandering. Als oprichter van alcoholvrije specialist Amavine én jurylid bij de internationale World Alcohol-Free Awards en Anivin de France, een competitie voor alcoholvrije wijnen proeft ze jaarlijks honderden alcoholvrije dranken. Daardoor ziet ze niet alleen hoe snel de kwaliteit verbetert, maar ook hoe onze drinkcultuur langzaam verschuift. Opvallend genoeg begon haar eigen zoektocht niet vanuit gezondheid. Ze is nooit een grote drinker geweest, maar stond als vaste bob tijdens feestjes steevast met een glas fris of water in haar hand, terwijl de rest genoot van een mooi speciaalbier of een goed glas wijn.
Minder drinken is de nieuwe norm
Timmermans begon aan een jarenlange ontdekkingsreis langs alcoholvrije wijnen, bieren, spirits en cocktails. Daarbij ontdekte ze iets wat veel mensen nog steeds verrast: de grootste uitdaging zit vaak niet in de smaak, maar in onze verwachtingen.
“Veel mensen vergelijken een alcoholvrije wijn direct met een gewone wijn en verwachten dat die exact hetzelfde smaakt. Dat is eigenlijk niet eerlijk. Stop met vergelijken en start met genieten.”
Volgens Timmermans verdienen alcoholvrije dranken het om op hun eigen kwaliteit beoordeeld te worden. De afgelopen jaren zag ze tijdens internationale jurywedstrijden hoe producenten enorme stappen hebben gezet.
“Producten die we drie of vier jaar geleden misschien nog een gouden medaille hadden gegeven, halen nu soms niet eens meer de eindselectie. De technieken zijn enorm verbeterd en wijnmakers en brouwers nemen alcoholvrij inmiddels net zo serieus als hun producten mét alcohol.”
Die ontwikkeling loopt opvallend gelijk op met een veranderende houding tegenover alcohol. Waar een avond uit vroeger vaak draaide om zoveel mogelijk drinken, draait het nu steeds vaker om bewust kiezen.
Een term die Timmermans steeds vaker voorbij ziet komen, is zebra striping: het afwisselen van alcoholische en alcoholvrije dranken tijdens dezelfde avond.
“Je hoeft niet volledig te stoppen met drinken om bewuster met alcohol om te gaan. Veel mensen wisselen tegenwoordig af. Een biertje, daarna een alcoholvrij alternatief, vervolgens misschien weer een glas wijn. Zo geniet je nog steeds van de avond, maar drink je uiteindelijk veel minder alcohol en voel je je de volgende dag ook beter.”
Alcoholvrij draait om beleving
Volgens Timmermans verdwijnt alcohol niet uit onze cultuur, maar wordt het wel minder vanzelfsprekend. “Alcoholvrij is niet heilig en alcohol ook niet. Het gaat erom dat mensen bewust kunnen kiezen wat op dat moment bij hen past.”
Juist daarom ziet ze ook een belangrijke rol voor horeca en gastheren. Een alcoholvrij alternatief verdient volgens haar net zoveel aandacht als een goed glas wijn of een speciaalbier.
“Een simpel glas water terwijl de rest een mooie cocktail of een goed glas wijn krijgt kan er lullig uitzien. Geef iemand die geen alcohol drinkt dezelfde aandacht. Een mooi glas, bijzondere ingrediënten en een drankje waar echt over is nagedacht, maken een enorm verschil.”
Die aandacht voor beleving is volgens haar misschien wel de grootste verandering van de afgelopen jaren. Alcoholvrij hoeft niet langer een compromis te zijn, maar kan net zo goed onderdeel worden van de ervaring.
Minderen is niet meteen stoppen
Voor mensen die minder willen drinken zonder hun sociale leven op te geven, heeft Timmermans vooral één advies: wees duidelijk over je keuze en houd voor jezelf scherp waarom je die maakt.
“Of je nu beter wilt slapen, fitter wilt zijn of gewoon minder behoefte hebt aan alcohol: je doet het uiteindelijk voor jezelf. Vaak moet je die keuze één keer uitleggen en daarna is het voor de mensen om je heen heel normaal.”
Misschien zit de echte cultuuromslag uiteindelijk wel in iets heel eenvoudigs. Niet langer automatisch vragen of iemand een biertje of een glas wijn wil, maar eerst vragen: met of zonder alcohol?
“Dat is eigenlijk net zo normaal als vragen of iemand melk of suiker in zijn koffie wil. Ik denk dat we daar naartoe gaan.” Misschien is dat ook precies wat er verandert. Minder alcohol betekent niet minder gezelligheid. Alleen dat die keuze eindelijk vanzelfsprekend begint te worden.
4 tips om alcoholvrij drinken makkelijker én leuker te maken
Minder alcohol drinken betekent niet dat je standaard met een glas water overal hoeft te verschijnen. Volgens Mariëlle Timmermans helpen deze vier inzichten om de overstap makkelijker te maken.
1. Kies een drankje waar je écht naar uitkijkt
Sta niet de hele avond met een glas cola of spa rood in je hand als je daar eigenlijk geen zin in hebt. “Alcoholvrij is zoveel meer dan frisdrank,” zegt Timmermans. Een goed alcoholvrij speciaalbier, een verfijnde sparkling tea of een volwassen cocktail zonder alcohol maakt dat je nog steeds onderdeel bent van de beleving. Voor bierliefhebbers tipt ze bijvoorbeeld Playground IPA van brouwerij De Streek, dat onlangs tijdens de World Alcohol-Free Awards werd uitgeroepen tot het beste alcoholarme bier van de competitie.
2. Probeer 'zebra striping'
Je hoeft niet volledig te stoppen met drinken om bewuster met alcohol om te gaan. Steeds meer mensen wisselen alcoholische en alcoholvrije drankjes met elkaar af. Zo geniet je van de avond, maar beperk je de hoeveelheid alcohol én voel je je de volgende ochtend een stuk fitter.
3. Stop met vergelijken
De grootste fout die mensen maken? Verwachten dat een alcoholvrije wijn of cocktail exact hetzelfde smaakt als de variant met alcohol. “Stop met vergelijken en start met genieten,” zegt Timmermans. Zie alcoholvrije dranken als een categorie op zichzelf en ontdek welke smaken jij lekker vindt.
4. Onthoud waarom je minder wilt drinken
Of je nu beter wilt slapen, scherper wilt zijn op je werk of gewoon geen behoefte hebt aan alcohol: houd je eigen motivatie voor ogen. “Je doet het uiteindelijk voor jezelf,” zegt Timmermans. “Vaak moet je je keuze één keer uitleggen en daarna is het voor de mensen om je heen heel normaal.”
